Η Αγία μας Εκκλησία σήμερα μάς συγκεντρώνει λειτουργικά γύρω από μία μεγάλη και κατανυκτική εορτή· την Τρίτη Εύρεση της Τιμίας Κεφαλής του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου. Δεν τιμά απλώς ένα ιστορικό γεγονός, ούτε μία αρχαιολογική ανακάλυψη κάποιου ιερού κειμηλίου. Η Εκκλησία πανηγυρίζει την παρουσία της θείας χάριτος μέσα στην ιστορία, τη νίκη της αλήθειας απέναντι στη λήθη και στο σκοτάδι, την αδιάκοπη μαρτυρία του Προδρόμου μέσα στους αιώνες.Ο Τίμιος Πρόδρομος είναι μία από τις μεγαλύτερες μορφές ολόκληρης της Αγίας Γραφής. Στέκεται στο μεταίχμιο δύο κόσμων. Είναι ο τελευταίος των προφητών της Παλαιάς Διαθήκης και ταυτόχρονα ο πρώτος κήρυκας της Καινής. Είναι εκείνος που έδειξε με το δάχτυλό του τον Χριστό και είπε:«Ἴδε ὁ ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ, ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου».

Δεν κράτησε τίποτε για τον εαυτό του. Δεν αναζήτησε εξουσία, πλούτο, κοσμική δόξα ή ανθρώπινη επιβεβαίωση. Έζησε στην έρημο, με προσευχή, άσκηση και σιωπή. Η ζωή του ολόκληρη έγινε μία φλόγα που έκαιγε από αγάπη για τον Θεό και για την αλήθεια.Και γι’ αυτό ακριβώς έγινε επικίνδυνος για τον κόσμο της αμαρτίας.Ο Ηρώδης Αντίπας μπορούσε να ανεχθεί πολλά. Δεν άντεχε όμως τον έλεγχο της συνειδήσεως. Δεν άντεχε μία φωνή που του θύμιζε ότι η εξουσία χωρίς αλήθεια γίνεται τυραννία και ότι ο άνθρωπος χωρίς μετάνοια οδηγείται στην πνευματική καταστροφή.Ο Πρόδρομος δεν φοβήθηκε. Δεν συμβιβάστηκε. Δεν σιώπησε για να προστατεύσει τη ζωή του. Είπε την αλήθεια ακόμη και όταν γνώριζε πως θα πληρώσει με το αίμα του.Και πράγματι, η κεφαλή του αποκόπηκε.Αλλά εδώ βρίσκεται το παράδοξο του Θεού.Εκείνοι νόμιζαν πως σιώπησαν τη φωνή του Προδρόμου. Όμως η φωνή αυτή ακούγεται μέχρι σήμερα πιο δυνατή από ποτέ. Οι άγιοι δεν πεθαίνουν. Η αλήθεια δεν αποκεφαλίζεται. Η χάρη του Θεού δεν φυλακίζεται.

Η Τιμία Κεφαλή του Προδρόμου πέρασε μέσα από διωγμούς, πολέμους, κρυψώνες, βεβηλώσεις και μεταφορές. Κρύφτηκε για να διασωθεί από την ασέβεια των ανθρώπων. Και όταν ήρθε το πλήρωμα του χρόνου, αποκαλύφθηκε ξανά στην Εκκλησία.Η σημερινή εορτή της Τρίτης Ευρέσεως συνδέεται με την εποχή της Εικονομαχίας. Τότε που πολλοί πολεμούσαν τις άγιες εικόνες, τα λείψανα και την ιερή παράδοση της Εκκλησίας. Μέσα σε αυτή τη θύελλα, η Τιμία Κεφαλή φυλάχθηκε κρυφά στην περιοχή των Κομάνων, έως ότου επανήλθε θριαμβευτικά στην Κωνσταντινούπολη μετά την αναστήλωση της Ορθοδοξίας.Δεν είναι τυχαίο αυτό, αδελφοί μου.Η Εκκλησία μάς διδάσκει ότι όποτε ο κόσμος πολεμά την αλήθεια, ο Θεός βρίσκει τρόπο να τη φανερώνει ξανά. Όποτε οι άνθρωποι προσπαθούν να κρύψουν το φως, εκείνο επιστρέφει δυνατότερο.

Η Τρίτη Εύρεση της Τιμίας Κεφαλής γίνεται έτσι ένα μήνυμα ελπίδας για κάθε εποχή και ιδιαίτερα για τη δική μας εποχή.Ζούμε σε χρόνια συγχύσεως. Ο άνθρωπος έχει πλημμυρίσει από πληροφορίες αλλά διψά για αλήθεια. Έχει μέσα επικοινωνίας αλλά αισθάνεται μόνος. Έχει άνεση αλλά όχι ειρήνη. Έχει διασκέδαση αλλά όχι χαρά. Έχει φωνές πολλές γύρω του αλλά λίγη εσωτερική σιωπή.Και μέσα σε αυτή τη σύγχυση ακούγεται και πάλι η φωνή του Προδρόμου:«Μετανοεῖτε».Η μετάνοια στην ορθόδοξη παράδοση δεν είναι ψυχολογική ενοχή ούτε απλή συναισθηματική λύπη. Είναι αλλαγή νου και ζωής. Είναι επιστροφή του ανθρώπου από τη διάσπαση στην ενότητα, από το σκοτάδι στο φως, από την αυτάρκεια στην κοινωνία με τον Θεό.

Ο Πρόδρομος μάς καλεί να ξαναβρούμε την αληθινή μας ταυτότητα.Να θυμηθούμε ότι δεν πλαστήκαμε μόνο για να καταναλώνουμε, να εργαζόμαστε και να αγωνιούμε. Πλαστήκαμε για να γίνουμε κατοικητήριο της χάριτος του Αγίου Πνεύματος.Γι’ αυτό και η Εκκλησία τιμά τόσο πολύ τα ιερά λείψανα των Αγίων. Διότι το σώμα του ανθρώπου δεν είναι κάτι ασήμαντο ή βρώμικο. Το σώμα αγιάζεται. Το σώμα γίνεται ναός Θεού. Η χάρις του Αγίου Πνεύματος παραμένει ακόμη και στα λείψανα των Αγίων ως σημείο της μελλοντικής αναστάσεως.Η Τιμία Κεφαλή του Προδρόμου μάς υπενθυμίζει ακριβώς αυτό: ότι ο άνθρωπος μπορεί να γίνει φορέας θείας χάριτος. Αυτή η κεφαλή σκέφθηκε τα θεία. Αυτά τα χείλη κήρυξαν μετάνοια. Αυτά τα μάτια είδαν το Άγιο Πνεύμα να κατέρχεται εν είδει περιστεράς κατά τη Βάπτιση του Χριστού.Και σήμερα η Εκκλησία δεν τιμά ένα νεκρό λείψανο αλλά ένα ζωντανό σημείο της Βασιλείας του Θεού.

Αδελφοί μου,

Ο Πρόδρομος είναι και σήμερα έρημος μέσα στον κόσμο. Η ζωή του μάς ελέγχει αλλά και μάς παρηγορεί.Μας ελέγχει γιατί εμείς πολλές φορές συμβιβαζόμαστε εύκολα με το ψεύδος, με την αμαρτία, με τη χλιαρότητα. Φοβόμαστε να ομολογήσουμε τον Χριστό. Φοβόμαστε τη γνώμη των ανθρώπων περισσότερο από την κρίση του Θεού.

Αλλά και μας παρηγορεί, γιατί μας δείχνει ότι ακόμη και μέσα στην πιο σκοτεινή εποχή μπορεί να υπάρξει αγιότητα.Δεν χρειάζεται να είμαστε ισχυροί κατά τα ανθρώπινα μέτρα. Χρειάζεται να είμαστε αληθινοί.Ο Πρόδρομος δεν έκανε πολιτική επανάσταση. Έκανε επανάσταση συνειδήσεως. Δεν κατέκτησε θρόνους. Κατέκτησε την αιωνιότητα.

Σήμερα λοιπόν η Εκκλησία μάς καλεί:

• να αγαπήσουμε τη σιωπή και την προσευχή,
• να επανεύρουμε τη δύναμη της μετανοίας,
• να σεβαστούμε την ιερότητα του ανθρώπινου προσώπου,
• να μη φοβηθούμε την αλήθεια,
• να προετοιμάσουμε την καρδιά μας για τον Χριστό.

Γιατί αυτό ήταν τελικά όλη η ζωή του Προδρόμου:να ετοιμάζει δρόμο για τον Κύριο.Και ίσως αυτό είναι το μεγαλύτερο μήνυμα της σημερινής εορτής. Ότι ο κόσμος αλλάζει πραγματικά όχι όταν κυριαρχεί η δύναμη, αλλά όταν ανοίγει δρόμος για την παρουσία του Θεού μέσα στις καρδιές των ανθρώπων.Είθε λοιπόν ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος να πρεσβεύει για όλους μας, να φωτίζει τη συνείδησή μας, να μας χαρίζει μετάνοια αληθινή και να μας οδηγεί πάντοτε προς τον Χριστό, «τὸ φῶς τὸ ἀληθινόν».

Αμήν.