Σήμερα η Εκκλησία μας τιμά τον Άγιο Κοσμά τον Αιτωλό, τον Ισαπόστολο και Ιερομάρτυρα, έναν από τους μεγαλύτερους φωτιστές της Εκκλησίας και του Ελληνικού Γένους. Η μορφή του ξεχωρίζει γιατί έζησε σε μια από τις πιο δύσκολες περιόδους της ιστορίας μας, στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, όταν ο λαός μας στερούνταν την ελευθερία του και κινδύνευε όχι μόνο από την αμάθεια και τη φτώχεια, αλλά και από την πνευματική λήθη.Ο Άγιος Κοσμάς γεννήθηκε το 1714 στο Μέγα Δένδρο της Αιτωλίας. Το κοσμικό του όνομα ήταν Κωνσταντίνος. Μεγάλωσε σε ευσεβή οικογένεια και από μικρός έδειξε ιδιαίτερη αγάπη για τα γράμματα και την πίστη. Σε νεαρή ηλικία πήγε στο Άγιο Όρος, όπου φοίτησε στη Σχολή του Βατοπεδίου και καλλιέργησε την πνευματική και θεολογική του κατάρτιση. Αργότερα έγινε μοναχός στη Μονή Φιλοθέου, έλαβε το όνομα Κοσμάς και χειροτονήθηκε ιερομόναχος.

Όμως ο Άγιος δεν έμεινε στο Άγιο Όρος. Μέσα στην ησυχία της μοναχικής ζωής άκουσε την κραυγή του σκλαβωμένου λαού. Έβλεπε ανθρώπους που στερούνταν την παιδεία, παιδιά που μεγάλωναν χωρίς γράμματα και οικογένειες που αγωνίζονταν να κρατήσουν ζωντανή την πίστη τους. Έτσι γεννήθηκε μέσα του ο μεγάλος πόθος της ιεραποστολής. Με την ευλογία της Εκκλησίας ξεκίνησε μια αποστολή πρωτοφανή για την εποχή του.Ο Άγιος Κοσμάς περπάτησε αμέτρητα χωριά και πόλεις. Κήρυξε στην Κωνσταντινούπολη, στην Αιτωλοακαρνανία, στη Μακεδονία, στη Θεσσαλία, στην Ήπειρο, στη Χειμάρρα, στα Δωδεκάνησα και στα Επτάνησα.

Παντού συγκεντρωνόταν πλήθος ανθρώπων για να τον ακούσει. Δεν είχε πλούτο ούτε κοσμική δύναμη. Είχε μόνο τον σταυρό, το Ευαγγέλιο και την φλόγα της αγάπης του για τον Χριστό και τον λαό.Η μεγάλη του αποστολή όμως δεν ήταν μόνο θρησκευτική. Ήταν συγχρόνως πνευματική, παιδευτική και εθνική. Ο Άγιος Κοσμάς γνώριζε ότι ένας λαός που χάνει την πίστη, τη γλώσσα, τα γράμματα και την παράδοσή του κινδυνεύει να χάσει και τη συνείδηση της ταυτότητάς του. Γι’ αυτό όπου περνούσε ενθάρρυνε την ίδρυση σχολείων, προέτρεπε τους γονείς να μορφώνουν τα παιδιά τους και αγωνιζόταν να κρατήσει ζωντανή την ελληνική γλώσσα και την Ορθόδοξη πίστη.Έτσι, ο Άγιος Κοσμάς έγινε ένας από τους μεγάλους πνευματικούς στυλοβάτες του υπόδουλου Ελληνισμού. Κρατούσε αναμμένο το καντήλι της πίστεως και ταυτόχρονα προσπαθούσε να κρατήσει ζωντανή την εθνική συνείδηση του Γένους. Το σχολείο, η Εκκλησία, η ελληνική γλώσσα και η Ορθόδοξη παράδοση έγιναν στα χέρια του μέσα διατήρησης της πνευματικής ζωής του λαού.

Αλλά πάνω απ’ όλα, ο Άγιος Κοσμάς ήθελε να φέρει τον άνθρωπο κοντά στον Χριστό. Δεν δίδαξε απλώς γράμματα· δίδαξε ζωή. Καλούσε τον άνθρωπο στην προσευχή, στη μετάνοια, στην αγάπη, στην Εκκλησία. Ήθελε μια Ελλάδα ελεύθερη όχι μόνο από εξωτερικούς κατακτητές, αλλά και από την αμαρτία, την άγνοια και την πνευματική σκλαβιά.Και η αποστολή του ολοκληρώθηκε με το μαρτύριο. Το 1779, στο Κολικόντασι της Βορείου Ηπείρου, ο Άγιος Κοσμάς οδηγήθηκε στον θάνατο και απαγχονίσθηκε. Εκείνος που είχε αφιερώσει ολόκληρη τη ζωή του στον Χριστό και στο Γένος, έδωσε στο τέλος και το αίμα του. Έτσι η ζωή του έγινε η τελευταία και μεγαλύτερη σφραγίδα του κηρύγματός του.

Αδελφοί μου,

ο Άγιος Κοσμάς δεν ανήκει μόνο στην ιστορία. Ανήκει στην Εκκλησία και εξακολουθεί να μιλά στην καρδιά μας. Μας θυμίζει ότι ένας άνθρωπος που έχει μέσα του τον Χριστό μπορεί να γίνει φως για έναν ολόκληρο λαό. Μας διδάσκει να αγαπούμε την πίστη μας, την Εκκλησία μας, τη γλώσσα και την παράδοσή μας, όχι μόνο με λόγια αλλά με ζωή και προσωπικό παράδειγμα.Σήμερα, λοιπόν, ας ζητήσουμε από τον Ισαπόστολο Κοσμά να πρεσβεύει στον Χριστό για την πατρίδα μας, για την Εκκλησία μας, για τις οικογένειές μας και ιδιαίτερα για τα παιδιά και τους νέους μας. Να τους φωτίζει ώστε να γνωρίσουν τις ρίζες τους, να αγαπήσουν την πίστη τους και να μην ξεχάσουν ποτέ τον Χριστό.

Άγιε Κοσμά, Ισαπόστολε και Ιερομάρτυς,
εσύ που περπάτησες στους δρόμους του σκλαβωμένου Γένους
κρατώντας το Ευαγγέλιο και τον Σταυρό,
κράτησε αναμμένο και σήμερα μέσα στις καρδιές μας
το φως της Ορθοδόξου πίστεως,
της πνευματικής μας κληρονομιάς
και της αγάπης για το Γένος μας.
Πρέσβευε στον Χριστό για όλους μας.

Δ.Τ.Θ