Σήμερα η Εκκλησία μας πανηγυρίζει την ιερά μνήμη της Αγίας Φιλοθέης της Αθηναίας, της αρχοντοπούλας που έγινε δούλη Χριστού, της ηγουμένης που έγινε μητέρα σκλάβων, της εύπορης που έγινε πτωχή για να πλουτίσει τους άλλους με την αγάπη του Θεού.

Γεννημένη το 1522, μέσα στη σκλαβωμένη από τους Οθωμανούς Αθήνα, η μικρή Ρεβούλα δεν ήταν απλώς καρπός γάμου· ήταν καρπός προσευχής. Η μητέρα της, ύστερα από δάκρυα και ικεσίες, αξιώθηκε να δει φως να εξέρχεται από την εικόνα της Θεοτόκου και να εισέρχεται στα σπλάγχνα της. Το παιδί αυτό δεν γεννήθηκε μόνο από σάρκα· γεννήθηκε από πίστη. Και η ζωή της θα γινόταν φως μέσα σε σκοτεινούς καιρούς.

Από νεαρή ηλικία έμαθε να αυξάνει «σοφία και ηλικία και χάριτι», όχι μόνο κατά το σώμα αλλά και κατά την ψυχή. Παρά τον αναγκαστικό γάμο της, κράτησε άσβεστο μέσα της τον πόθο της ολοκληρωτικής αφιερώσεως στον Χριστό. Και όταν έμεινε ελεύθερη από τις ανθρώπινες δεσμεύσεις, διάλεξε την αιώνια δέσμευση: έγινε μοναχή και ονομάστηκε Φιλοθέη — αυτή που αγαπά τον Θεό.

Και η αγάπη της δεν έμεινε θεωρία. Έγινε πράξη. Με όραμα, με τόλμη, με διορατικότητα, ίδρυσε το μοναστήρι του Αγίου Ανδρέου, ύστερα από θαυμαστή καθοδήγηση του Αποστόλου. Το μοναστήρι δεν ήταν απλώς τόπος προσευχής· ήταν καταφύγιο ελευθερίας. Εκεί έβρισκαν στήριγμα οι πεινασμένοι, παρηγοριά οι χήρες, προστασία οι νέες κοπέλες που κινδύνευαν από αρπαγή και εξισλαμισμό. Εκεί λειτουργούσαν σχολεία, νοσηλευτήρια, ορφανοτροφεία.

Σε μια εποχή φόβου, η Φιλοθέη έγινε θάρρος.
Σε μια εποχή δουλείας, έγινε ελευθερία.
Σε μια εποχή σιωπής, έγινε φωνή.

Δεν δίδαξε μόνο με λόγια. Δίδαξε με το παράδειγμα. Δίδαξε ότι η Θεία Λειτουργία δεν τελειώνει με το «Δι’ ευχών», αλλά συνεχίζεται στους δρόμους της πόλης, στα σπίτια των φτωχών, στα δάκρυα των κατατρεγμένων.

Και όταν η δράση της ενόχλησε τους ισχυρούς, όταν οι κατακτητές την συνέλαβαν, δεν λύγισε. Με πνευματική ανδρεία ομολόγησε ότι διψά να υπομείνει τα πάντα για τον Χριστό, τον οποίο λατρεύει ως «Θεό αληθινό και άνθρωπο τέλειο». Αυτή η ομολογία δεν ήταν λόγος στιγμής· ήταν σφραγίδα ζωής.

Τελικά, τη νύχτα της 2ας Οκτωβρίου 1588, ενώ τελούσε αγρυπνία για τη μνήμη του Αγίου Διονυσίου του Αρεοπαγίτου, εισέβαλαν στο μονύδριο και τη μαστίγωσαν άγρια. Το σώμα της έπεσε, αλλά η ψυχή της στεκόταν όρθια. Λίγους μήνες μετά, στις 19 Φεβρουαρίου 1589, παρέδωσε το πνεύμα της στον Κύριο. Ο τάφος της ευωδίασε. Το λείψανό της βρέθηκε άφθορο. Η γη μαρτύρησε αυτό που ο ουρανός ήδη γνώριζε: ότι η Φιλοθέη ήταν φίλη Θεού.

Αδελφοί μου,

Τι μας λέγει σήμερα η Αγία μέσα στη Θεία Λειτουργία; Μας λέγει ότι η πίστη δεν είναι ιδιωτική υπόθεση· είναι ευθύνη. Ότι η προσευχή δεν είναι φυγή· είναι δύναμη μεταμορφώσεως του κόσμου.Ότι η αγιότητα δεν είναι προνόμιο άλλων εποχών· είναι κλήση και της δικής μας.Ζούμε κι εμείς σε καιρούς σύγχυσης, φόβου, πνευματικής σκλαβιάς. Μπορεί να μην έχουμε εξωτερικό δυνάστη, αλλά έχουμε εσωτερικές δουλείες: αδιαφορία, φιλαυτία, σκληρότητα. Η Αγία Φιλοθέη μας καλεί να κάνουμε τη ζωή μας μικρό μοναστήρι αγάπης· να κάνουμε το σπίτι μας τόπο φιλοξενίας· να κάνουμε την εργασία μας διακονία. Και προπάντων, μας καλεί να αντλούμε δύναμη από την Αγία Τράπεζα. Διότι από εδώ ξεκίνησε και η δική της πορεία. Από το Σώμα και το Αίμα του Χριστού έλαβε την ανδρεία. Από την Ευχαριστία έμαθε να ευχαριστεί ακόμη και μέσα στο μαρτύριο.

Σήμερα, καθώς κοινωνούμε των Αχράντων Μυστηρίων, ας ζητήσουμε από την Αγία Φιλοθέη να μας διδάξει να αγαπούμε τον Θεό όχι μόνο με λόγια αλλά με θυσία· να αγαπούμε τον άνθρωπο όχι θεωρητικά αλλά έμπρακτα· να γίνουμε κι εμείς φως μέσα στη δική μας Αθήνα, μέσα στη δική μας εποχή.

Ας έχουμε την ευχή της.

Δημ.Τζαφέρης Θεολόγος

Λαμπάδάριος Ιερού μας Ναού