Αρχική » Επίκαιρα κείμενα
Μέσα στη βαθιά κατανυκτική σιωπή της Θεία Λειτουργία των Προηγιασμένων Δώρων, η Εκκλησία υψώνει έναν λόγο σύντομο αλλά γεμάτο θεολογικό βάθος και μυστήριο: «Φῶς Χριστοῦ φαίνει πᾶσι». Δεν πρόκειται απλώς για μια λειτουργική αναφώνηση, αλλά για αποκάλυψη πίστεως και εμπειρίας. Είναι η βεβαίωση ότι μέσα στο σκοτάδι του κόσμου και της ανθρώπινης καρδιάς ήδη λάμπει το φως του Θεού. Η Εκκλησία δεν λέει «θα φανεί» το φως· λέει φαίνει, δηλαδή λάμπει ήδη, ενεργεί ήδη, φωτίζει ήδη την κτίση και κάθε ανθρώπινη ψυχή που ανοίγεται στη χάρη.
Ο Χριστός είναι το φως του κόσμου. Είναι το φως που δεν δύει ποτέ, το φως που δεν είναι κτιστό ή υλικό, αλλά άκτιστο και ζωοποιό. Το φως αυτό φανερώθηκε στους μαθητές στο Όρος Θαβώρ κατά τη Μεταμόρφωση του Κυρίου, όταν για μια στιγμή άνοιξαν οι οφθαλμοί τους και αντίκρισαν τη δόξα της θεότητος. Εκεί οι μαθητές κατάλαβαν ότι ο Θεός δεν είναι σκοτάδι αλλά φως, ότι η παρουσία Του δεν σκοτίζει τον άνθρωπο αλλά τον μεταμορφώνει. Αυτή ακριβώς την εμπειρία του φωτός φυλάσσει και μεταδίδει η Εκκλησία μέσα στη λειτουργική της ζωή.
Η Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι πορεία προς αυτό το φως. Είναι μια εσωτερική έξοδος από το σκοτάδι των παθών προς τη φωτεινή παρουσία του Θεού. Η Εκκλησία μάς οδηγεί σε αυτή την πορεία με τη νηστεία, την προσευχή και τη μετάνοια. Η νηστεία καθαρίζει το σώμα, η προσευχή φωτίζει τον νου και η μετάνοια καθαρίζει την καρδιά. Όταν η καρδιά καθαρθεί από τον εγωισμό, από τη φιλαυτία και από την ταραχή των παθών, τότε γίνεται ικανή να δεχθεί το φως του Χριστού.Γι’ αυτό η Εκκλησία μάς διδάσκει καθημερινά στη Σαρακοστή την ευχή του Εφραίμ του Σύρου: «Κύριε και Δέσποτα της ζωής μου…». Η ευχή αυτή είναι ένας δρόμος πνευματικής θεραπείας. Ο άνθρωπος ζητά από τον Θεό να τον ελευθερώσει από το πνεύμα της αργίας, της φιλαρχίας και της αργολογίας, δηλαδή από εκείνα τα πάθη που σκοτίζουν τον νου και βαραίνουν την καρδιά. Και στη συνέχεια παρακαλεί να λάβει πνεύμα σωφροσύνης, ταπεινοφροσύνης, υπομονής και αγάπης. Αυτές οι αρετές είναι σαν παράθυρα που ανοίγουν στην ψυχή, ώστε να εισέλθει μέσα της το φως του Θεού.
Οι άγιοι Πατέρες μάς διδάσκουν ότι η πνευματική ζωή αρχίζει όταν ο άνθρωπος δει το σκοτάδι της καρδιάς του. Όταν ο άνθρωπος συνειδητοποιήσει την αδυναμία του και πει με ταπείνωση «Κύριε ελέησον», τότε αρχίζει μέσα του μια νέα ανατολή. Τότε σιγά σιγά ανατέλλει το φως του Χριστού. Η καρδιά γίνεται καθαρότερη, ο νους γίνεται ειρηνικός και η ψυχή αρχίζει να βλέπει τον κόσμο διαφορετικά.Γι’ αυτό οι άγιοι της Εκκλησίας ονομάζονται φωτοφόροι. Δεν έγιναν άγιοι επειδή κατέκτησαν εξωτερικές επιτυχίες, αλλά επειδή άφησαν τον Χριστό να φωτίσει την καρδιά τους. Με τη νήψη, με τη νοερά προσευχή, με την ταπείνωση και την αγάπη, καθάρισαν τον εσωτερικό άνθρωπο και έγιναν κατοικητήριο της χάριτος. Έτσι το φως του Θεού έλαμψε μέσα τους και μέσω αυτών φωτίστηκε ο κόσμος.
Και η Εκκλησία τονίζει ότι το φως αυτό δεν προορίζεται για λίγους. Δεν λέει «Φως Χριστού φαίνει τοις αγίοις», αλλά φαίνει πᾶσι. Φωτίζει κάθε άνθρωπο που αναζητεί τον Θεό. Φωτίζει τον αμαρτωλό για να μετανοήσει, τον θλιμμένο για να παρηγορηθεί, τον κουρασμένο για να συνεχίσει τον πνευματικό αγώνα. Κανένα σκοτάδι δεν είναι πιο ισχυρό από το φως του Χριστού.
Όμως το φως αυτό δεν επιβάλλεται βίαια στον άνθρωπο. Περιμένει την ελεύθερη συγκατάθεση της καρδιάς. Όταν ο άνθρωπος ταπεινωθεί, όταν συγχωρήσει τον αδελφό του, όταν στραφεί στον Θεό με προσευχή, τότε η καρδιά του ανοίγει σαν παράθυρο προς τον ουρανό. Και τότε αρχίζει να λάμπει μέσα του το φως της χάριτος.
Έτσι η πορεία της Σαρακοστής γίνεται πορεία φωτισμού. Σιγά σιγά ο άνθρωπος μαθαίνει να βλέπει πρώτα τα δικά του σφάλματα και όχι τα σφάλματα των άλλων. Μαθαίνει να αγαπά, να υπομένει και να συγχωρεί. Και όσο καθαρίζεται η καρδιά, τόσο περισσότερο αντανακλά το φως του Θεού.Τότε η αναφώνηση της Εκκλησίας αποκτά βαθύτερο προσωπικό νόημα. Δεν είναι πια ένας απλός λειτουργικός στίχος· γίνεται εμπειρία ζωής. Ο άνθρωπος καταλαβαίνει ότι το φως του Χριστού δεν φωτίζει μόνο τον κόσμο αλλά και τη δική του καρδιά.
Και έτσι, καθώς πορευόμαστε μέσα στη σιωπή και την κατάνυξη της Αγίας Τεσσαρακοστής προς το μυστήριο της Ανάστασης του Χριστού, προετοιμαζόμαστε να δεχθούμε το φως που δεν δύει ποτέ. Όταν φθάσει η νύχτα της Αναστάσεως και ακουστεί το «Δεῦτε λάβετε φῶς», θα καταλάβουμε ότι το φως αυτό δεν αρχίζει εκείνη τη στιγμή· έχει ήδη αρχίσει να ανατέλλει μέσα στην καρδιά μας από τώρα, μέσα από τη μετάνοια, την προσευχή και την ταπείνωση.Διότι πράγματι και αιωνίως ισχύει ο λόγος της Εκκλησίας:Το Φως του Χριστού φαίνει πᾶσι.
Δημ.Τζαφέρης Θεολόγος
Λαμπαδάριος Ι.Ναού
|
Πατήστε εδώ για να το δείτε