|
 |
Αρχική » Επίκαιρα κείμενα
 Η ανθρώπινη ιστορία αρχίζει μέσα σε έναν κήπο χαράς. Στον Παράδεισο που περιγράφει το βιβλίο της Γένεσις ο άνθρωπος καλείται να ζήσει μέσα στη σχέση και την κοινωνία με τον Θεό. Στο κέντρο του κήπου βρίσκονται δύο δένδρα: το δένδρο της ζωής και το δένδρο της γνώσεως του καλού και του κακού. Η θεολογία της Εκκλησίας βλέπει σε αυτά όχι απλώς δύο φυσικά δένδρα, αλλά δύο τρόπους υπάρξεως. Το δένδρο της ζωής φανερώνει την κοινωνία με τον Θεό, την μετοχή στη θεία ζωή, την αληθινή πληρότητα του ανθρώπου. Το δένδρο της γνώσεως, όταν προσεγγίζεται με την αυτονόμηση και την ανυπακοή, συμβολίζει την απόπειρα του ανθρώπου να γίνει αυτάρκης, να ορίσει μόνος του το καλό και το κακό, να ζήσει χωρίς αναφορά στον Δημιουργό του.Στην τραγική επιλογή των πρωτοπλάστων κρύβεται μια πνευματική πλάνη που επαναλαμβάνεται σε κάθε εποχή. Ο άνθρωπος πίστεψε ότι η χαρά και η πληρότητα βρίσκονται έξω από την κοινωνία με τον Θεό. Πίστεψε ότι η ελευθερία είναι η απομάκρυνση από την εντολή και όχι η κοινωνία με Εκείνον που είναι η πηγή της ζωής. Έτσι άφησε το δένδρο της ζωής και έτεινε το χέρι προς το δένδρο της γνώσεως, αναζητώντας μια γνώση χωρίς Θεό, μια ζωή χωρίς σχέση.Η επιλογή αυτή δεν έφερε τη χαρά που υποσχόταν ο πειρασμός. Αντίθετα, έφερε τη φθορά, τη διάσπαση της ύπαρξης και τελικά τον θάνατο. Η αμαρτία δεν είναι απλώς μια ηθική παράβαση· είναι μια ασθένεια της ύπαρξης. Όταν ο άνθρωπος απομακρύνεται από την πηγή της ζωής, αρρωσταίνει ολόκληρη η ύπαρξή του. Ασθενεί το σώμα και ασθενεί η ψυχή.
Γι’ αυτό και η εκκλησιαστική υμνολογία εκφράζει συχνά αυτή την εμπειρία με λόγια βαθιά ανθρώπινα: «ἀσθενεῖ μου τὸ σῶμα, ἀσθενεῖ μου καὶ ἡ ψυχή». Δεν πρόκειται μόνο για σωματική κόπωση ή ασθένεια, αλλά για την βαθύτερη αίσθηση ότι ο άνθρωπος κουβαλά μέσα του τα τραύματα της πτώσεως. Η ψυχή κουράζεται από τα πάθη, από την απομάκρυνση από τον Θεό, από την προσπάθεια να βρει χαρά εκεί όπου δεν υπάρχει αληθινή ζωή.Μέσα σε αυτή την ανθρώπινη αδυναμία η Εκκλησία στρέφεται προς την Παναγία με την εμπιστοσύνη του παιδιού προς τη μητέρα. Στην Μικρά Παράκληση προς την Θεοτόκο ο πιστός ομολογεί την ασθένειά του και ζητά τη βοήθεια της Θεοτόκου. Η προσευχή αυτή δεν είναι απλώς μια έκφραση συναισθηματικής παρηγοριάς· είναι η κραυγή του ανθρώπου που γνωρίζει ότι μόνο η χάρη του Θεού μπορεί να θεραπεύσει την ύπαρξή του.Η Παναγία κατέχει μοναδική θέση μέσα στο μυστήριο της σωτηρίας. Εκεί όπου η Εύα άπλωσε το χέρι προς το δένδρο της γνώσεως με ανυπακοή, η Παναγία απάντησε με την υπακοή στο θέλημα του Θεού. Με το «γένοιτό μοι κατά το ρήμα σου» άνοιξε τον δρόμο για την είσοδο της ζωής στον κόσμο. Έτσι η Θεοτόκος γίνεται για την Εκκλησία το σημείο της αποκατάστασης του ανθρώπου, η αρχή της νέας δημιουργίας.
Ο Χριστός, που γεννήθηκε από την Παναγία, είναι το αληθινό δένδρο της ζωής. Στο μυστήριο της Εκκλησίας ο άνθρωπος καλείται να επιστρέψει σε εκείνη τη ζωή που έχασε. Στη θεία Ευχαριστία ο πιστός κοινωνεί το Σώμα και το Αίμα του Χριστού και γεύεται ξανά τον καρπό της ζωής που ο Παράδεισος προεικόνιζε. Εκεί θεραπεύεται η ασθένεια της ψυχής, εκεί βρίσκει ανάπαυση και το σώμα και το πνεύμα.
Έτσι η πνευματική ζωή γίνεται μια πορεία επιστροφής. Ο άνθρωπος που κάποτε νόμιζε ότι η χαρά βρίσκεται μακριά από τον Θεό, ανακαλύπτει ότι η αληθινή χαρά βρίσκεται μόνο στην κοινωνία μαζί Του. Και όταν αισθάνεται την αδυναμία του, όταν ομολογεί «ασθενεί μου το σώμα, ασθενεί μου και η ψυχή», τότε υψώνει την προσευχή του προς την Παναγία και ζητά τη μητρική της μεσιτεία.Η Εκκλησία μας διδάσκει ότι η θεραπεία της ανθρώπινης ύπαρξης δεν βρίσκεται στην καλλιέργεια των παθών αλλά στην επιστροφή στο δένδρο της ζωής. Και σε αυτή την πορεία δεν είμαστε μόνοι. Ο Χριστός μάς καλεί στη ζωή Του και η Παναγία μάς συνοδεύει με τη στοργή της, ώστε η ασθένεια της ψυχής να μεταμορφωθεί σε χαρά κοινωνίας με τον Θεό.Αυτή είναι τελικά η βαθύτερη αλήθεια της πίστεως: ότι ο άνθρωπος, ακόμη και μέσα στην αδυναμία του, καλείται να ξαναβρεί τον δρόμο προς τη ζωή, τον δρόμο προς τον Θεό, τον δρόμο προς την αληθινή χαρά.
Δ.Τ.Θ
|
|
Πατήστε εδώ για να το δείτε